اروس(كوپيد يا كيوپيد)

غير از دوازده اولمپ نشين بزرگ كه خدايان دوازده گانه بزرگ به شمار مي آمدند،خدايان كوچكتري نيز بوده اند كه از مرتبت پايين تري بر خوردار بودند.مهمترين اين خدايان كوچك اِروس،يا به زبان لاتين كوپيد يا كيوپيد نام داشت كه خداي عشق بود.هومر چيزي از او نمي گويد ولي هزيود با وي آشنا بوده است و در باره اش مي گويد:زيباروي ترين خداي فنا نا پذير.در داستانهاي نخستين او را اغلب به صورت جواني جدي و زيبا روي نشان مي دهند كه هداياي خوبي به انسانها مي دنهد.اين صفت خوب را كه يونانيان به او نسبت داده اند،نه يك شاعر بلكه فيلسوفي چون افلاطون مطرح كرده است.او مي گويد:"عشق(اروس) در قلب انسانها جاي مي گيرد.اما نه هر قلبي زيرا از قلبي كه ستم در آن آشيانه دارد گريزان است.بزرگترين افتخار وي اين است كه نه مي تواند بدي كند و نه اجازه مي دهدبدي كنند.زور هيچگاه با او دمساز نمي شود زيرا مردم خود خواسته و صميمانه به وي خدمت مي كنند،و آن كس كه دل در گرو عشق وي گذارده است در تاريكي ره نمي سپرد."

اروس در داستانهاي نخستين پسرآفروديت نبود،بلكه فقط همدم و همنشين و همپاي گاه به گاه او بود.در اشعار شاعران دوره هاي بعد به عنوان پسر او معرفي شده است .پسري تقريبا شرير ،شيطان صفت و آزار دهنده و از آنهم بدتر :

قلبش پليد امّا زبانش به شيريني عسل.در اين موجود پليد ،حقيقت نيست .در زندگي ستمگر است.

دستهايش كوچكند ولي تيرهايش چون مرگ دور پرواز.

عصايش نازك است امّا به آسمان مي رسد.

به هداياي خطرناكش دست نزنيد كه آنها را در آتش فرو برده است.

(در اشعار اين دوران عشق هايي كه به واسطه او بوجود مي آمد را بلا و مصيبت مي دانستند.)

اغلب او را چشم بسته نشان داده اند ،چون عشق نيز اغلب كور است.آنتروس ملتزم ركاب اوست،كه مي گويند گاهي از عشقهاي سرسري كين ستاني مي كند . مواقعي هم با عشق به مخالفت مي پردازد.هيمروس يا اشتياق،و هايمن(اين خدا را هايمنائوس هم خوانده اند كه مي گويند آنقدر زيبا بوده است كه او را با زنها و دختر ها اشتباه مي گرفتند.مي گويند پسر يكي از موز ها بوده است)خداي جشنها و عروسي نيز از ملتزمين ركابش بودند.